Κυριακή, 22 Οκτωβρίου 2017

Σε αυτή τη θρυλική φωτογραφία των Ολυμπιακών του 1968, ελάχιστοι γνωρίζουν την ιστορία του λευκού αθλητή Peter Norman


Αν αποφάσιζε κάποιος να συγκεντρώσει σε ένα φωτογραφικό άλμπουμ μεγαλειώδεις στιγμές από την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, σίγουρα μία από αυτές θα ήταν κι εκείνη στους Ολυμπιακούς του 1968 στο Μεξικό, όταν οι μαύροι αθλητές John Carlos και Tommie Smith ύψωσαν τη γροθιά τους, φορώντας μαύρο γάντι, στη διάρκεια της βράβευσής τους, ενώ ακουγόταν ο εθνικός ύμνος των ΗΠΑ, κάνοντας το χαιρετισμό της λεγόμενης «μαύρης δύναμης».

Φορώντας μαύρες κάλτσες και όχι παπούτσια για να καταδείξουν τη φτώχεια που βίωνε η κοινότητα των μαύρων στην Αμερική και κάνοντας το χαιρετισμό των Μαύρων Πανθήρων, οι δύο αθλητές πραγματοποίησαν μια σιωπηλή διαμαρτυρία ενάντια στις διακρίσεις που υπήρχαν ακόμα απροκάλυπτα στην αμερικανική κοινωνία σε βάρος των μαύρων. Σε αυτή τη σιωπηλή διαμαρτυρία, όμως, δεν ήταν μόνοι τους. Ο τρίτος αθλητής της φωτογραφία, ο λευκός Peter Norman, που είχε κερδίσει το ασημένιο μετάλλιο, στάθηκε αλληλέγγυος στην κίνηση των δύο συναθλητών του αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν την ιστορία του.

Ο Norman ήταν ενήμερος για τις προθέσεις των Carlos και Smith και μάλιστα τους βοήθησε στα διαδικαστικά. Μπορεί να μη σήκωσε τη γροθιά του, όμως φορούσε στο πέτο του μία κονκάρδα της ολυμπιακής οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που είχε ιδρύσει ο κοινωνιολόγος Χάρι Έντουαρντς, ο οποίος μάλιστα, είχε προτείνει στους μαύρους αθλητές να μποϊκοτάρουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Την ίδια κονκάρδα φορούσαν και οι συναθλητές του.

Η αλληλέγγυα στάση του Norman στους Carlos και Smith φυσικά και δεν άρεσε στη συντηρητική ηγεσία της Αυστραλίας και την εξίσου συντηρητική αυστραλέζικη κοινωνία. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του από το Μεξικό, ο σπουδαίος αθλητής γνώρισε την απαξίωση και το μίσος, ενώ αποκλείστηκε από τους Ολυμπιακούς του 1972 του Μονάχου, παρά το γεγονός ότι έπιασε 13 φορές τα απαιτούμενα όρια για να λάβει μέρος. 


Η αναγνώρισή του ήρθε μετά θάνατον

Δεν πρόλαβε να δει ότι οι Αμερικάνοι έδωσαν το όνομά του στην ημέρα του κλασικού αθλητισμού των ΗΠΑ, όπως δεν πρόλαβε και ν' ακούσει τη δημόσια συγγνώμη που του απεύθυνε η ομοσπονδιακή βουλή της Αυστραλίας στις 11 Οκτωβρίου του 2012. Πέθανε το 2006 από καρδιακή προσβολή. Το φέρετρό του σήκωσαν οι συναθλητές του, John Carlos και Tommie Smith.

Σε συνέντευξή του το 2008 στο ΒΗΜagazino, ο Smith δήλωσε σχετικά με το Norman: «Ξέρετε, ο Πίτερ Νόρμαν πέθανε πριν από δύο χρόνια και τόσο εγώ όσο και ο Τζον ταξιδέψαμε στην Αυστραλία και σταθήκαμε δίπλα στο φέρετρό του. Ο Νόρμαν εκείνες τις στιγμές έδειξε τη δική του ευαισθησία για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Φόρεσε μια κονκάρδα που του έδωσε ο Τζον Κάρλος θέλοντας να επισημάνει ότι συμφωνεί με την κίνησή μας. Πίσω στο 1954 οι μαύροι δεν μπορούσαν να αποκτήσουν υπηκοότητα στην Αυστραλία. Ο Πίτερ λοιπόν στάθηκε στο ύψος του. Στάθηκε στα δικά του πόδια, όχι στα πόδια του Tommie ή του John, σύμφωνα με τις δικές του αντιλήψεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα».