Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2019

Μέτρα – «γροθιά» της ΕΕ στην Τουρκία: Επιτυχία για την Κύπρο – Ολονύκτιο «παζάρι» με σκληρό παρασκήνιο


«Λογαριασμό μέτρων» εις βάρος της Τουρκίας άνοιξε η Λευκωσία μέσω της ΕΕ, καταφέρνοντας για πρώτη φορά μετά από ...
13 ολόκληρα χρόνια (από το 2006-πάγωμα 8 διαπραγματευτικών κεφαλαίων) να εξασφαλίσει ομόφωνη ευρωπαϊκή απόφαση, η οποία εστιάζεται στις έκνομες τουρκικές δραστηριότητες στην κυπριακή ΑΟΖ.




Επιβεβαιώνοντας πληροφορίες της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», τα μέτρα που υιοθετήθηκαν, κινούνται σε διπλωματικό/πολιτικό επίπεδο, βάζοντας στο ψυγείο την Αεροπορική Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας και όλους τους υψηλούς ευρωτουρκικούς διαλόγους, ενώ παράλληλα προχωρούν σε μείωση προενταξιακών κονδυλίων για το 2020 και καλούν την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων «να αξιολογήσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στην Τουρκία»…

Τα εν λόγω μέτρα υιοθετήθηκαν μέσα από σιωπηρή διαδικασία χθες και θα εγκριθούν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων τη Δευτέρα, ως σημείο Α, δηλαδή με τυπική διαδικασία, χωρίς συζήτηση. Της υιοθετήσής τους, προηγήθηκε ολονύχτιο παρασκήνιο, στη διάρκεια του οποίου, το γραφείο της Φεντερίκα Μογκερίνι παρενέβη καταλυτικά, καθώς Λονδίνο και Λευκωσία διαφωνούσαν έντονα γύρω από το «μέλλον» των στοχευμένων μέτρων, ήτοι των νομικών κυρώσεων, τα οποία σε κάθε περίπτωση παραπέμπονται σε δεύτερο χρόνο.

Η Βρετανία επιθυμούσε διασύνδεσή τους με ενδεχόμενη κλιμάκωση των έκνομων ενεργειών της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, ή έστω με συνέχιση των τουρκικών δραστηριοτήτων, κάτι που είχε αποτυπωθεί στο κείμενο Συμπερασμάτων. Ωστόσο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης απέρριπτε κάθετα ένα τέτοιο λεκτικό, υποδεικνύοντας ότι η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής είχε δώσει σαφείς όρους εντολής για υποβολή επιλογών στοχευμένων μέτρων χωρίς οποιαδήποτε αιρεσιμότητα ή προϋπόθεση.

Ο Κύπριος ΥΠΕΞ είχε μάλιστα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να σπάσει τη σιωπηρή διαδικασία που θα έληγε χθες στις 11 το πρωί ώρα Κύπρου, εάν και εφόσον δεν διαφοροποιείτο το κείμενο. Μετά από αλλεπάλληλες διαφωνίες, η λύση βρέθηκε λίγο πριν τα μεσάνυχτα, μετά από συνεννόηση του γραφείου της Φεντερίκα Μογκερίνι και του ΥΠΕΞ.

Το λεκτικό τροποποιήθηκε ώστε να καλεί την ΕΥΕΔ και την Κομισιόν να συνεχίσουν την εργασία για υποβολή επιλογών, για στοχευμένα μέτρα (και όχι για πιθανά στοχευμένα μέτρα όπως ήταν το αρχικό επίμαχο λεκτικό). Το νέο τροποποιημένο κείμενο, το οποίο ικανοποίησε τη Λευκωσία, μπήκε ξανά σε σιωπηρή διαδικασία, η οποία έληξε χθες στις 6 το απόγευμα, χωρίς κανένα κράτος-μέλος να τη σπάσει.

Γίνεται κατανοητό ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε είναι προϊόν συμβιβασμού.

Η Λευκωσία κατάφερε να «ανοίξει λογαριασμό» μέτρων κατά της Τουρκίας, με ομόφωνη ευρωπαϊκήαπόφαση. Δεν πήρε όλα όσα θα επιθυμούσε, αλλά κατόρθωσε να εξασφαλίσει ένα πρώτο πακέτο μέτρων και να διατηρήσει ανοικτό τον δρόμο για κλιμάκωση της αντίδρασης της Ε.Ε., κάτι που αποτελούσε τον βασικό στόχο που είχε θέσει ο Νίκος Χριστοδουλίδης.

Άλλωστε, το γεγονός ότι η Ε.Ε. πέρασε από τη θεωρία των προειδοποιήσεων στην πράξη, επιβάλλοντας ένα πρώτο πλέγμα μέτρων κατά της Τουρκίας, έχει ιδιαίτερη σημασία. Πόσο μάλλον αν συνυπολογιστεί το εχθρικό κλίμα που είχε οργανώσει το Λονδίνο, «κατεβάζοντας ρολά» σε κάθε σκέψη για στοχευμένα μέτρα.

Συνεπώς, υπό τις περιστάσεις, το πρώτο πλαίσιο πολιτικών/διπλωματικών μέτρων, σε συνδυασμό με την προοπτική στοχευμένων κυρώσεων σε δεύτερο χρόνο, αποτελούσαν το μάξιμουμ που θα μπορούσε να εξασφαλίσει η Λευκωσία, δεδομένου ότι η όποια απόφαση απαιτεί ομόφωνη θέση των 28 κρατών-μελών. Σημειώνουμε ότι μέχρι την υστάτη, η ΜΑΕΕ, με εντολές Χριστοδουλίδη διεκδικούσε τροποποιήσεις επί του κειμένου που υιοθετήθηκε, ενώ στην όλη προσπάθεια ενεπλάκη και ο ίδιος ο ΥΠΕΞ, κυρίως προς την κατεύθυνση της Φεντερίκα Μογκερίνι.


Το πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε, αντανακλάται στο κείμενο των Συμπερασμάτων, το οποίο παραθέτουμε αυτούσιο:

1. «Επαναλαμβάνοντας τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου στις 18 Ιουνίου 2019 και προηγούμενα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και ειδικά εκείνων της 20ής Ιουνίου 2019, το Συμβούλιο λυπάται γιατί παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της Ε.Ε. για τερματισμό των έκνομων ενεργειών στην ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία συνέχισε τις δραστηριότητες γεωτρήσεων δυτικά της Κύπρου και ξεκίνησε μια δεύτερη επιχείρηση γεώτρησης βορειοανατολικά της Κύπρου, εντός των κυπριακών χωρικών υδάτων. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει τις σοβαρές άμεσες αρνητικές επιπτώσεις που έχουν αυτές έκνομες ενέργειες επί όλου του φάσματος των σχέσεων Ε.Ε.-Τουρκίας. Το Συμβούλιο καλεί ξανά την Τουρκία να απόσχει από τέτοιες ενέργειες, να συμπεριφερθεί με πνεύμα καλής γειτονίας και να σεβαστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

2. Το Συμβούλιο, καλωσορίζοντας την πρόσκληση από την κυπριακή Κυβέρνηση να διαπραγματευθεί, σημειώνει ότι ο καθορισμός αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας πρέπει να τύχει διαχείρισης μέσω διαλόγου και διαπραγμάτευσης, με καλή θέληση, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και σύμφωνα με τις αρχές των καλών γειτονικών σχέσεων.

3. Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην υποστήριξη των προσπαθειών των Ηνωμένων Εθνών, να εργαστούν με τα μέρη για τη δημιουργία των συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για μια συνολική λύση του Κυπριακού προβλήματος. Υπό αυτή την άποψη, το Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι παραμένει κρίσιμο όπως η Τουρκία δεσμευθεί και συμβάλει σε μια τέτοια διευθέτηση, περιλαμβανομένων των εξωτερικών της πτυχών, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σύμφωνα με τις αρχές επί των οποίων εδράζεται η ΕΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

4. Υπό το φως των συνεχιζόμενων και των νέων έκνομων δραστηριοτήτων γεωτρήσεων της Τουρκίας, το Συμβούλιο αποφασίζει να αναστείλει τις διαπραγματεύσεις για την Περιεκτική Αεροπορική Συμφωνία και συμφωνεί να μην διεξάγει το Συμβούλιο Σύνδεσης και διαλόγους υψηλού επιπέδου Ε.Ε.-Τουρκίας, επί του παρόντος. Το Συμβούλιο προσυπογράφει την πρόταση της Κομισιόν να μειώσει την προενταξιακή βοήθεια προς την Τουρκία για το 2020 και καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να αξιολογήσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στην Τουρκία, ιδίως σε ό,τι αφορά τα δάνεια με κρατική ενίσχυση.

5. Το Συμβούλιο εξακολουθεί να ασχολείται με το θέμα και σύμφωνα με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 20 Ιουνίου, καλεί την Ύπατη Εκπρόσωπο και την Κομισιόν να συνεχίσουν τις εργασίες για επιλογές, για στοχευμένα μέτρα, υπό το φως των συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων γεωτρήσεων της Τουρκίας, στην ανατολική Μεσόγειο. Το Συμβούλιο θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και θα επανέλθει σε αυτό το θέμα, αναλόγως».


Τα 4 ευρωπαϊκά μέτρα

Ως αποτέλεσμα των μέτρων που έχουν αποφασιστεί, η Αεροπορική Συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας που είχε τεθεί εν αμφιβόλω την περασμένη άνοιξη, μπαίνει πλέον στο ψυγείο επισήμως, με ομόφωνη απόφαση των 28 κρατών-μελών της Ε.Ε.

Παράλληλα, όσο διαρκούν οι προκλήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ, οι Βρυξέλλες θα κλείσουν την πόρτα σε όλους τους διαλόγους υψηλού επιπέδου με την Άγκυρα.

Την ίδια ώρα, κονδύλια ύψους 145,8 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία η Κομισιόν είχε προτείνει να περικοπούν λόγω κατάλυσης του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, (χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσει έγκριση από το Συμβούλιο και την Κομισιόν), αποκόπτονται με απόφαση των «28», υπό το φως και των έκνομων τουρκικών δραστηριοτήτων στην κυπριακή ΑΟΖ.

Επιπλέον, οι 28 καλούν την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων «να αξιολογήσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στην Τουρκία», κάτι που στην παρούσα φάση έχει μάλλον χαρακτήρα προειδοποίησης.


Διασύνδεση με Κυπριακό

Το κείμενο των Συμπερασμάτων φροντίζει να περιλάβει μεταξύ των παραγράφων επιβολής μέτρων για τις έκνομες δραστηριότητες της Τουρκίας και μια παράγραφο σε σχέση με την επανέναρξη των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Τα Συμπεράσματα των «28» επαναλαμβάνουν την προσήλωση της Ε.Ε. να συνδράμει τις προσπάθειες του ΟΗΕ για επανέναρξη των προσπαθειών και για συνολική λύση του Κυπριακού. Η εν λόγω αναφορά ανάγκασε τη Λευκωσία να ζητήσει και να εξασφαλίσει τροποποίηση, διά της οποίας επαναλαμβάνεται η σταθερή υπόδειξη της Ε.Ε. προς την Τουρκία, να δεσμευθεί και να συμβάλει σε μια τέτοια διευθέτηση, περιλαμβανομένων των εξωτερικών της πτυχών, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Σ.Α. και σύμφωνα με τις αρχές επί των οποίων εδράζεται η Ε.Ε και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Αντιστοιχισμένο περιεχόμενο

Συνεργαζόμενα Blogs