Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Φιάσκο με τις δημοπρασίες ρεύματος - σε περιπέτειες αγορά και ΔΕΗ


Η προχθεσινή ημέρα ίσως αποδειχθεί εξαιρετικά σημαντική για το μέλλον της αγοράς ηλεκτρισμού και...

την προσπάθεια αυτή να ανοίξει για τρίτους προμηθευτές που θα περιορίσουν το ηγεμονικό μερίδιο της ΔΕΗ.





Του Χάρη Φλουδόπουλου

Ως γνωστόν σε συμφωνία με τους θεσμούς, για να ανοίξει η αγορά κάθε τέσσερις μήνες έχει συμφωνηθεί να δημοπρατούνται ποσότητες ενέργειας από τη ΔΕΗ με συγκεκριμένη τιμή εκκίνησης. Οι ποσότητες αυτές διατίθενται σε ανεξάρτητους προμηθευτές, οι οποίοι με τον τρόπο αυτό αποκτούν πρόσβαση σε ρεύμα με καθορισμένη τιμή και άρα μπορούν να σχεδιάσουν τα δικά τους προϊόντα και να συμμετάσχουν με ανταγωνιστικούς όρους στην αγορά (η συγκεκριμένη μεταβατική λύση ουσιαστικά αντικατέστησε την δομική λύση της λεγόμενης μικρής ΔΕΗ).

Χθες λοιπόν και ενώ ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι νέες διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς προκειμένου να συμφωνηθεί το μείγμα μονάδων λιγνίτη που θα διατεθεί προς πώληση από τη ΔΕΗ (με βάση την τελευταία συμφωνία), οι χθεσινές δημοπρασίες ήρθαν να επιβεβαιώσουν εκείνες τις φωνές που υποστηρίζουν ότι τα "ΝΟΜΕ” αποτελούν μια εν πολλοίς στρεβλή λύση, που μόνο προσωρινά και υπό όρους μπορούν να υποστηρίξουν το άνοιγμα της αγοράς. Αντίθετα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, οι δημοπρασίες δεν αποτελούν βιώσιμη λύση, υποστηρίζουν αρκετές πλευρές στην αγορά.

Η άποψη αυτή χθες επιβεβαιώθηκε, έστω και εάν χρειάστηκε να συντρέξουν μια σειρά από προϋποθέσεις.

Τι συνέβη; Οι 18 συμμετέχουσες εταιρείες προμήθειας είχαν να ανταγωνιστούν για μια μικρή ποσότητα που διατέθηκε στην τρίτη φετινή δημοπρασία: συνολικά δημοπρατήθηκαν 145MWh/h. Έτσι παρότι η τιμή εκκίνησης είχε οριστεί χαμηλότερα στα 32,05 ευρώ η μεγαβατώρα (αντί για 37,37 ευρώ που ήταν κατά τις πρώτες δημοπρασίες) ο συνδυασμός της περιορισμένης προσφοράς και της μεγάλης ζήτησης από τους συμμετέχοντες οδήγησε τις τιμές πάνω από τα 43 ευρώ η μεγαβατώρα.

Γιατί αυτή η τιμή δεν είναι καλή είδηση για την αγορά παρά μόνο για τον πωλητή (ΔΕΗ); Διότι ακριβώς περιορίζονται δραματικά - εξανεμίζονται σύμφωνα με κάποιες πηγές - τα περιθώρια για ανταγωνισμό και για προσέλκυση πελατών από τη μεγάλη δεξαμενή της ΔΕΗ, για την οποία θυμίζουμε υπάρχουν δεσμευτικές προθεσμίες, για συγκεκριμένα ποσοστά μείωσης του μεριδίου αγοράς που σήμερα έχει.

Καθώς λοιπόν οι τιμές που εξασφαλίστηκαν - εφόσον βεβαίως προστεθούν και τα άλλα κόστη της αγοράς - δεν διασφαλίζουν τη δυνατότητα για τους ανταγωνιστές της ΔΕΗ να έχουν επιθετική εμπορική πολιτική, είναι σαφές ότι τα αποτελέσματα της χθεσινής δημοπρασίας αποτελούν "κακή είδηση” για το άνοιγμα της αγοράς.

Κατ´επέκταση τα εμπόδια στο άνοιγμα της αγοράς και η ανάσχεση του κύματος ενίσχυσης των μεριδίων των ανταγωνιστών της ΔΕΗ αποτελεί κακή είδηση και για την ίδια τη ΔΕΚΟ, αφού πιθανόν να επανενεργοποιηθούν τα αντανακλαστικά των δανειστών που ζητούν ακόμη πιο ριζικά δομικά μέτρα για το άνοιγμα της αγοράς.

Υπό αυτό το πρίσμα, ένα ενδιαφέρον ερώτημα είναι γιατί επελέγη, όταν βρίσκονται σε εξέλιξη οι κρίσιμες συζητήσεις με τους δανειστές για τη διαμόρφωση του προς πώληση χαρτοφυλακίου λιγνιτών της ΔΕΗ, να δημοπρατηθούν τόσο μικρές ποσότητες, που είχαν ως αποτέλεσμα το συγκεκριμένο πισωγύρισμα (πηγές της αγοράς χαρακτηρίζουν τις τιμές τόσο υψηλές ώστε σε αυτά τα επίπεδα να δυσκολεύει ακόμη και το trading της ενέργειας, αφού σε αγορές μαγνήτης όπως πχ η Ιταλία οι μέσες τιμές κυμαίνονται στα 40 ευρώ).

"Στόχος των δημοπρασιών είναι να ανοίξουμε την αγορά και μόνο αυτό δεν πετυχαίνουμε” αναφέρει χαρακτηριστικά στο Capital.gr στέλεχος εταιρείας προμήθειας με ενεργή παρουσία τόσο στην αγορά όσο και στις δημοπρασίες, κάνοντας λόγο για στρεβλώσεις και αποτυχία της χθεσινής δημοπρασίας που ωφέλησε μόνο τον πωλητή. Κοινή συνισταμένη των απόψεων της αγοράς είναι ότι ο μεγάλος ανταγωνισμός έφερε μια τιμή οριακά βιώσιμη, που πιθανότατα θα καθηλώσει το περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς.

Τέλος αξίζει να επισημανθεί το γεγονός ότι στην επόμενη δημοπρασία που θα είναι η τελευταία για το 2017 θα περιληφθούν οι επιπλέον ποσότητες που συμφωνήθηκαν με τους θεσμούς αλλά και ένα ποσοστό που αντιστοιχεί στη μη επίτευξη του στόχου για τον περιορισμό του μεριδίου της ΔΕΗ. Αυτό σημαίνει ότι τον Οκτώβριο θα δημοπρατηθούν σημαντικά υψηλότερες ποσότητες (πάνω από 420MW/h επιπλέον). Νωρίτερα από τον Οκτώβριο λοιπόν, θεωρείται πολύ δύσκολο να υπάρξει ουσιαστική διαφοροποίηση στο status της αγοράς και τα μερίδια αγοράς της ΔΕΗ και των ανταγωνιστών της.